A quilt of good things

Donderdag 18/07
Iets meer  dan een week geleden zat ik op de luchthaven in Miami een kleine paniekaanval te hebben. Ik vroeg me af wat ik in hemelsnaam toch maar ging zoeken aan de andere kant van de wereld zo ver van iedereen die ik graag zag. Gelukkig ontmoet ik hier vaak nieuwe mensen die me er weer aan herinneren waarom ik dit doe. Vorig weekend hadden we bezoek van Valerie, een Amerikaanse psychologe met Haïtiaanse roots. Zij gaat mee helpen om in het centrum de kinderen te testen om de vooruitgang te meten met het programma dat ze hier volgen. Echt een hele toffe vrouw waar ik goede gesprekken mee had. Vandaag en morgen hebben we bezoek van Prof. Nikolas, ook een Amerikaanse, die gespecialiseerd is in community based werken. Wat een geluk heb ik om met deze mensen te mogen samenwerken (ook al is het maar voor even)! Prof. Nikolas (Guerda voor iedereen ;-)) is zelf ook van Haïti en komt bijna maandelijks naar hier voor allerlei projecten over het hele land. Werken rond ‘well being’ in Haïti is niet zo evident. Veel mensen zijn namelijk nog bezig met voodoo en geloven dat slechte geesten iemand zijn gedrag kunnen beïnvloeden. De etiketjes van psychologen en psychiaters staat hier dan ver van af natuurlijk. Hetzelfde geldt voor hoe ze naar kinderen kijken; een kind dat zich slecht gedraagt – dat kan veroorzaakt zijn door een evil spirit. Veel mensen hier zijn gewoon nog niet echt bewust bezig met ‘opvoeden’ zoals in het Westen. Het loopt gewoon gelijk het loopt.

Anyway, Guerda dus is gewoon een ongelooflijk sympathieke vrouw met ongelooflijk veel kennis en een enorm charmante manier om deze kennis te delen. Ken je dat, zo iemand die het antwoord op al je vragen kent zonder je het gevoel te geven dat je een stomme vraag stelt… We hebben dus de hele dag samen met haar gekeken naar de dingen die we hier doen of willen doen en samen de ‘westerse’ foutjes eruit gehaald. Zo wilden we bvb in het kinderdorp de kinderen meer betrekken bij het koken zodat ze hier ook iets van konden leren. Maar volgens Guerda is het koken iets voor meisjes vanaf bepaalde leeftijden, omdat er tijdens het koken (en tijdens het kleren wassen) over ‘volwassen vrouwen dingen’ gesproken wordt. We wilden ook de tantes meer activiteiten laten doen met de kinderen tijdens de vakantie periode, maar Guerda vertelde dat dat hier eigenlijk heel ongewoon is. Volwassenen zorgen voor de kinderen door eten te voorzien, kleren te wassen, haren te vlechten en zo, maar de kinderen moeten zichzelf maar weten te amuseren met mekaar. Volwassenen plannen hier geen ‘leuke dagjes naar de speeltuin of Kapermolen’ of dergelijke om de kinderen bezig te houden. We hebben ook nog een heel gesprek gehad over opvoeding en het gebruik van lichamelijke straffen in Haïti. Over culturen heen blijkt de zwarte bevolking wereldwijd het meest hun kinderen te slaan, en dit omwille van hun verleden van slavernij. Eigenlijk is het een collectief trauma (zoals de Holocaust voor de Joden) dat van generatie op generatie wordt doorgegeven. Met het verschil dat er over WO II honderden musea bestaan en over de slavernij wordt eigenlijk weinig gesproken. Om als Westerling hier dan te komen  vertellen dat ‘slaan schadelijk is voor een kind’ is dan eigenlijk een belediging op zich. De mensen zijn immers vaak zelf zo opgegroeid; dus wat zegt dat dan over hun moeders en over zichzelf (zijn zij dan ook beschadigd?). Enfin, het is hier allemaal niet zo simpel om er uit wijs te geraken, maar wel heel erg interessant om dit mee te kunnen maken.

Ik wist op voorhand wel dat je als Westerling moet oppassen om je eigen ideeën uit te willen voeren in een vreemd land. Maar je weet natuurlijk nooit hoe dat er concreet gaat uitzien, welke ideeën vreemd zijn en welke niet. Alles moet je in vraag blijven stellen en dan nog maak je de ene fout na de andere. Ik vind het heel bijzonder om dan mensen zoals Guerda te ontmoeten die je helpen om iets meer te begrijpen van de Haïtianen.

Tja, dan ben ik al een bladzijde verder en dan heb ik nog niets verteld over ‘a quilt of good things’. De miserie in dit land is zo groot en natuurlijk komt iedereen naar hier in de (ijdele?) hoop iets te kunnen betekenen voor deze mensen. Liefst ook nog wil je iets doen waar die mensen blijvend mee geholpen zijn, want geld toestoppen is natuurlijk gemakkelijk, maar betekent weinig op langere termijn. Verandering brengen duurt hier gewoon lang en gebeurt in kleine stapjes. De kunst zit er dan in om te kunnen kijken naar heel kleine veranderingen, die absoluut niet spectaculair zijn, maar waar je wel even een klein gevoel van geluk aan overhoudt. Dat kunnen natuurlijk ook gewoon kleine dingen zijn die je opmerkt / ziet / proeft / beleeft en waar je even heel blij van wordt. Ik heb me voorgenomen om te proberen me daar meer bewust van te worden. Vandaag zijn dat er eigenlijk best veel geweest en heb ik toch al een klein stukje quilt kunnen opbouwen ;-)  Want als je in dit land veel van jezelf wilt blijven geven zonder grote veranderingen op te merken, is die quilt wel een beetje nodig omdat te kunnen volhouden. Los daarvan is het gewoon een leuk idee om mee te nemen op mijn verdere reis.   

Nog een paar ‘weetjes’:

- Er zijn hier blijkbaar 178 soorten mango in Haïti, het lijkt wel echt mango-land. En gelijk wij ze eten is eigenlijk helemaal fout! Je moet dus eerst de mango goed tussen je handen kneden om al het sap los te maken en dan via een gaatje het sap eruit zuigen. (en al die Haïtiaanse vrouwen maar gniffelen als ze het uitleggen). Voorlopig heb ik het gewoon gehouden op mijn manier ;-)

- Passievruchten zijn hier groot en geel en ook kei lekker en noemen hier Grenadia. We hebben door iemand hier een lijstje laten maken met alle plaatselijke vruchten en zijn van plan ze allemaal te proeven. Dat hele tropische klimaat is echt iets waar je vrolijk van wordt. Ook van de Haïtiaanse muziek natuurlijk.

- Peter is ondertussen aangekomen en Naomi vertrekt bijna, dan moeten we het dus met ons twee zien te redden hier.

Vrijdag 19/07
 Terwijl ik dit schrijf ben ik aan het genieten van een glaasje Cremas (een Haïtiaans drankje) met Peter en Naomi (onze laatste avond) en zijn we aan het mijmeren over onze dagen hier samen. Wat een geluk heb ik toch om ‘gewoon’ ervoor te kunnen kiezen om een heel jaar aan ‘zelfontwikkeling’ te doen. Het voelt aan alsof ik hier al helemaal gewoon ben. Vandaag zei Guerda nog tegen me dat ik me gedraag of ik hier al veel vaker geweest ben. En dat voelt ook wel een beetje zo. Eigenlijk voel ik me hier best wel op mijn gemak! Gek toch dat je zo van het ene leven in het andere kan stappen. Ik vind het heel moeilijk om neer te schrijven hoe het precies voelt. Ook al zijn we hier één van de weinige blanken en worden we door de mensen op straat met een boze, wantrouwige blik bekeken, toch voelt het aan dat ik op dit moment op de juiste plaats ben. Waarschijnlijk heeft dat ook wel te maken met het feit dat ik vind dat Child Flower hier heel veel goed doet en nog heel veel goed kan doen. En dat ik dit ook al heel erg lang wilde doen.

Zondag 21/07
De hele dag is voorbij gegaan zonder er één keer aan te denken dat we sinds vandaag een nieuwe koning hebben. Wij hadden hier wel iets leuker te doen ;-) Peter en ik zijn nog maar net terug van ons eerste uitje hier in Haïti. Nadat we Naomi zaterdag naar het vliegveld gebracht hebben, kwam Yvenia (een psychologe van het centrum van CF) op het idee ons mee te vragen naar een festival in Gonaives (meer in het noorden van het land). Toch een drie uur rijden ongeveer aangezien hier geen snelweg is – wel een goede weg, maar die passeert door alle dorpjes, dus daar kan je niet snel doorrijden. Enfin,  een festival dus, georganiseerd door vrienden van haar. We zouden daar dan ook blijven slapen en de dag erna naar het strand gaan. Best wel spannend, je weet toch nooit echt waar je terecht komt. We kwamen dus aan in het huis van die vriend – niet echt veel speciaals; een tafel en stoelen en matrassen in een paar kamers; geen stromend water. Nog vlug iets gegeten; zoute vis en pikliz (ajuintjes met pepers op azijn) -  superlekker. Daarna naar het festival; man man, wat was dat een leuke belevenis! Ik heb nog nooit in mijn leven zoveel mannen zien dansen en plezier maken! Die mensen hebben toch echte dansgenen mee gekregen hoor. Tof om te zien. De muziek was op sommige momenten echt opzwepend (hun carnavalsmuziek blijkbaar) en het was een heel speciale sfeer om daar zo tussen te staan. Ik heb dan toch ook iets gehad van de ‘festivalzomer’, het grote verschil met de Belgische festivals zijnde dat hier in Haïti bijna niets gedronken wordt (ik vermoed dat ze het niet kunnen betalen) en dat kinderen ook veel aanwezig zijn. Om half drie richting bed – wat dus blijkbaar gewoon een deken op de grond was. Niet veel geslapen dus. De volgende dag werden we verwend met een Haïtiaans ontbijt – bananen (proeft gelijk aardappelen) – pikante tomatensaus, opnieuw pikliz en maispap. Daarna de rest van de dag op het strand gelegen. In Haïti zijn de meeste stranden ingenomen door resorts en bestaan uit een heel domein (betalend) met zwembad, mooi stukje strand en veel muziek, veel expats en rijke Haïtianen. Geef mij toch maar het authentieke, maar daar gaan we dan wel een volgende keer naar op zoek.

Nog een leuk weetje??

Ik heb een aantal ongeschreven verkeersregels hier in Haïti weten te ontdekken:

-          Toeteren bij het naderen van een kruispunt = pas op, ik kom eraan en ik neem de voorrang

-          Toeteren bij het voorbijsteken = pas op, ik kom eraan, niet uitwijken (of: maak plaats)!

-          De grootste vrachtwagen /bus / auto/ … heeft steeds voorrang

-          Een dubbele lijn: gewoon negeren en toch voorbij steken

-          Snelheidsborden: gewoon negeren en zelf maar kijken waar je zin in hebt

Voila, een ‘korte’ samenvatting van de vele indrukken die ik hier iedere dag opdoe.

Hou ze daar ook koel in het warme Belgenland (met nieuwe koning)!

- Karen -

Reacties 5

harry 22-07-2013 10:57

Wat een herademing om eindelijk nog eens iets zinvol te lezen na al dat eindeloze gezever over prinsen en koningen! Boeiend en vlot te lezen.
Karen je doet dat daar supergoed. En dat je inzet iets zal veranderen, hoe klein of voor wie dan ook, daar moet je niet aan twijfelen. (het kleine steentje en de loop van de rivier ...)
Ik kijk al uit naar je volgende verhaal!
x

PIERRE 22-07-2013 22:25

Leuk verhaal! Blij dat het je goed gaat. Mama en ik hadden een lange reactie geschreven maar ze is niet door gekomen. Daarom nu een korte! Prettige conversatie daarstraks; we zijn nu weer helemaal mee. Zijn wel fier hoe je het allemaal klaar speelt. Tot spoedig. Love you. Wij ....

Wivina 23-07-2013 11:36

Echt geweldig om te lezen. Het doet je uitkijken naar je volgende verhaal. Voor ik dit verhaal las, heb ik eerst de foto's gezien, daardoor kan je het eigenlijk nog beter volgen en heb je het gevoel alsof je er zelf helemaal bij bent. We zijn echt heel erg trots op je, niet alleen omdat je gegaan bent om toch een verschil te maken - hoe klein of groot dat dan ook mag zijn - maar vooral dat je zo snel je weg ginder gevonden hebt om je goed te voelen. Zoals ik daarstraks al bij de beelden schreef, je gaat hen ginder beslist erg missen wanneer je je reis verder zet. xx

jo 25-07-2013 21:27

Ik volg je verhalen mee, en ik heb toch wel het gevoel dat je steeds meer geniet van je eerste grote uitstap daar in Haïti! Het is fijn dat het een verrijking voor de kindjes maar zeker ook voor jou wordt. Werk (en schrijf) maar rustig verder, fijn mee te lezen, ook de weetjes vind ik heel leuk. Met al jouw verhalen, zijn onze belevenissen van de dag maar saaie bedoeningen..., vandaag een zwembadje gekocht voor ons kindje die het hier op het appartement soms iets te heet krijgt... tot hoors!

Guido 05-08-2013 16:39

Hallo Karen,
Hoop dat het je daar goed gaat, en dat je veel indrukken op doet voor de rest van je leven, en dat het daar ook uit te houden is en zo.
Weet je nog een tijdje geleden, vroeg je me of we de melkweg vanuit Belgie konden zien, door onze lichtvervuiling is deze hier moeilijk waar te nemen.
Mischien eens een kans om bij jullie ginds als het donker is de hemel te aanschouwen, ik denk dat je de sterrenband van ons melkweg stelsel wel van bij jullie kunnen zien.
Groeten van uit het warme Belgie.
Guido, Lucie en Lisa

Reageren

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd

Blijf op hoogte!

Wil je op de hoogte blijven van de belevenissen? Meld je aan voor de mailinglist

Eerdere reisverhalen

Reis blog, ook wel reis webblog genoemd, wordt mogelijk gemaakt door Around the Globe. "Ontmoetingsplek voor en door reizigers". Lees onze Disclaimer